1 maja 2026 r. w sektorze prywatnym startują nowe reguły ustalania ogólnego stażu pracy. Katalog okresów wliczanych do stażu rozszerza się o umowy zlecenia, działalność gospodarczą (także w okresie „ulgi na start”) oraz inne formy aktywności zarobkowej. To efekt nowelizacji Kodeksu pracy z 21 października 2025 r., która dodała art. 302¹. Nowe przepisy wpływają na wymiar urlopu wypoczynkowego, długość okresu wypowiedzenia, wysokość odpraw, dodatków stażowych i nagród jubileuszowych. Pracownicy muszą udokumentować te okresy, np. zaświadczeniami z ZUS. Pracodawcy – zaktualizować procedury kadrowe i przygotować się na weryfikację dodatkowej dokumentacji.
Art. 302¹ Kodeksu pracy – jakie okresy od 1 maja 2026 r. wlicza się do stażu pracy w sektorze prywatnym?
Nowelizacja z 21 października 2025 r. wprowadziła art. 302¹. Wymienia on dodatkowe okresy zaliczane do stażu pracy. Wlicza się prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej (m.in. na podstawie Prawa przedsiębiorców, twórcza, wolny zawód, bycie wspólnikiem spółki z o.o., jawnej, komandytowej, partnerskiej, akcjonariuszem PSA, komplementariuszem w SKA) – pod warunkiem opłacenia składek emerytalno-rentowych. Obejmuje też okresy wykonywania umowy zlecenia, umowy o świadczenie usług (do której stosuje się przepisy o zleceniu), umowy agencyjnej oraz bycie osobą współpracującą z wykonawcą takich umów – pod warunkiem podlegania ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu. Do stażu wlicza się okres tzw. „ulgi na start” (art. 18 ust. 1 Prawa przedsiębiorców), gdy osoba fizyczna przez pierwsze 6 miesięcy nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu. Okresy te wlicza się także, gdy osoba fizyczna nie podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z FUS – o ile są udokumentowane.
Praktyczne skutki dla pracodawców i pracowników – jak udokumentować staż i zaktualizować procedury?
Do stażu wlicza się m.in. okresy prowadzenia działalności gospodarczej, umów zlecenia oraz „ulgi na start”. Pracownicy muszą dostarczyć zaświadczenia z ZUS potwierdzające opłacanie składek (lub podleganie ubezpieczeniom). Pracodawcy muszą zaktualizować wewnętrzne procedury kadrowe, aby uwzględniać nowe kategorie okresów przy ustalaniu wymiaru urlopu, długości okresu wypowiedzenia, odpraw, dodatków stażowych i nagród jubileuszowych. Zmiana dotyczy wszystkich pracowników sektora prywatnego od 1 maja 2026 r. W sektorze publicznym nowe zasady obowiązują już od 1 stycznia 2026 r. Konieczna może być korekta dotychczas ustalonego stażu pracy dla obecnych pracowników – to wpłynie na ich uprawnienia i zobowiązania finansowe pracodawcy. Przepisy przewidują wliczanie także okresów, w których osoba nie podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu, o ile są udokumentowane – to rodzi wyzwania weryfikacyjne.
Czy nowe przepisy dotyczące wliczania zleceń i działalności gospodarczej do stażu pracy w sektorze prywatnym wymuszą rewizję dotychczasowych praktyk kadrowych i zwiększą liczbę sporów sądowych o ustalenie stażu?
