Od 1 maja 2026 r. obowiązują zmiany w naliczaniu stażu pracy, które mogą zwiększyć wymiar urlopu wypoczynkowego wielu pracowników. Kluczowe jest rozróżnienie między 20 a 26 dniami urlopu, a nowe przepisy wliczają do stażu nie tylko etat, ale też umowy zlecenia i działalność gospodarczą.
Już w pierwszym miesiącu obowiązywania nowelizacji do ZUS wpłynęły tysiące wniosków o zaświadczenie potwierdzające staż pracy. Przepisy działają wstecz, więc uwzględniane są także okresy sprzed maja 2026 r. Dzięki temu wielu pracowników, zwłaszcza młodych, może liczyć na dłuższy urlop wypoczynkowy.
Nowe zasady liczenia stażu pracy – co się zmieniło od 1 maja 2026?
Od 1 maja 2026 r. zmiany w Kodeksie pracy dotyczące naliczania stażu pracy obowiązują wszystkich pracodawców. Do stażu wlicza się już nie tylko pracę na etacie, ale też okresy zatrudnienia na umowach zlecenia oraz prowadzenie działalności gospodarczej. To przełom, bo wcześniej te formy aktywności nie były brane pod uwagę przy ustalaniu wymiaru urlopu.
Ważne jest, że przepisy działają wstecz – uwzględniane są okresy sprzed nowelizacji, co oznacza, że nawet były zleceniobiorca czy przedsiębiorca może teraz doliczyć sobie te lata do stażu. Tylko w pierwszym miesiącu obowiązywania nowych przepisów do ZUS wpłynęły tysiące wniosków o zaświadczenie potwierdzające staż pracy. Wniosek składa się wyłącznie przez internet, a gotowe zaświadczenie trzeba przedłożyć pracodawcy.
Najwięcej zyskali młodzi pracownicy na początku kariery, którym wcześniej brakowało stażu do 10 lat. Dla części z nich oznacza to skok z 20 na 26 dni urlopu. Innym dłuższy staż umożliwia uzyskanie dodatku stażowego czy nagrody jubileuszowej.
Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje – 20 czy 26?
Długość urlopu wypoczynkowego zależy od stażu pracy. Obowiązują dwa wymiary: 20 dni płatnego urlopu w roku, gdy staż pracy nie przekracza 10 lat, oraz 26 dni, gdy staż jest dłuższy niż 10 lat. Do stażu wlicza się nie tylko okresy zatrudnienia, ale także wykształcenie.
Ukończenie określonych szkół powiększa staż pracy w następujący sposób: zasadnicza szkoła zawodowa – 3 lata, liceum ogólnokształcące – 4 lata, szkoła zawodowa lub technikum – 5 lat, szkoła policealna – 6 lat, studia (licencjackie i magisterskie) – 8 lat. Okresy te nie sumują się – pod uwagę bierze się najwyższy możliwy wymiar, np. po liceum i studiach licencjackich nalicza się 8 lat.
Oznacza to, że osoba z wyższym wykształceniem ma już „z automatu” 8 lat stażu, co przy dwóch latach pracy na etacie lub umowie zlecenia daje łącznie 10 lat – a więc prawo do 26 dni urlopu. Wcześniej, bez wliczania umów cywilnoprawnych, taki pracownik mógł mieć tylko 20 dni.
Dzięki nowym przepisom pracownicy, którzy wcześniej pracowali na zleceniach lub prowadzili działalność gospodarczą, mogą teraz łatwiej przekroczyć granicę 10 lat stażu. To realna zmiana dla tysięcy osób, które dotychczas musiały zadowolić się krótszym urlopem.
Jak skorzystać z nowych przepisów i co z zaległym urlopem?
Aby wydłużyć staż pracy, należy złożyć przez internet wniosek do ZUS o wydanie zaświadczenia, a następnie przedłożyć je pracodawcy. To wszystko – pracodawca na tej podstawie przeliczy wymiar urlopu. Jak pokazują statystyki, tylko w pierwszym miesiącu po zmianach wpłynęły tysiące takich wniosków, co świadczy o dużym zainteresowaniu.
Zyskali głównie młodzi pracownicy na początku kariery, którym wcześniej brakowało stażu do 10 lat. Dla wielu z nich oznacza to skok z 20 na 26 dni urlopu. Warto jednak pamiętać, że nowe przepisy dotyczą także dodatku stażowego i nagród jubileuszowych.
Niewykorzystany urlop wypoczynkowy za dany rok należy udzielić do 30 września roku następnego. Jeśli termin się zbliża, pracodawca może wysłać pracownika na zaległy urlop decyzją pracodawcy. W razie choroby pracownika termin ulega przesunięciu – urlop powinien być udzielony niezwłocznie po ustaniu przyczyny. Co ważne, zaległy urlop nie przepada, ale jego wykorzystanie leży w interesie obu stron.
Czy nowe przepisy faktycznie zwiększą wymiar urlopu wypoczynkowego wśród pracowników, czy może korzyści odczują głównie osoby z krótkim stażem?
