8 lipca 2026 r. Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) zyska uprawnienie do stwierdzania stosunku pracy decyzją administracyjną. To zmienia model kontroli zatrudnienia. Nowelizacja (Dz.U. z 2026 r. poz. 473) wprowadza nowe kompetencje okręgowych inspektorów pracy i wyższe grzywny – do 60 000 zł, a w niektórych przypadkach 90 000 zł. Przedsiębiorcy mają 12 miesięcy na dobrowolne dostosowanie umów cywilnoprawnych. Po tym okresie grozi im odpowiedzialność z art. 281 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy.
Decyzja administracyjna PIP o stosunku pracy – procedura i skutki
Od 8 lipca 2026 r. okręgowy inspektor pracy może wydać decyzję stwierdzającą istnienie stosunku pracy. Warunek: współpraca musi odpowiadać definicji z art. 22 Kodeksu pracy (praca na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem, w wyznaczonym miejscu i czasie, za wynagrodzeniem). Najpierw PIP musi jednak polecić usunięcie naruszeń. Dopiero niewykonanie polecenia otwiera drogę do decyzji. W postępowaniu uwzględnia się wolę stron, o ile nie jest sprzeczna z prawem, zasadami współżycia społecznego ani nie zmierza do obejścia prawa. Gdy materiał dowodowy nie pozwala ustalić wszystkich elementów zatrudnienia, decyzja domyślnie wskaże: umowę na czas nieokreślony, pełny wymiar czasu pracy, siedzibę pracodawcy jako miejsce pracy i minimalne wynagrodzenie.
Wyższe grzywny, okres przejściowy i nowe ryzyka dla pracodawców
Grzywny za wykroczenia przeciwko prawom pracownika sięgają 60 000 zł, a w niektórych przypadkach 90 000 zł. 8 lipca 2026 r. zaczyna się 12-miesięczny okres przejściowy na dobrowolne dostosowanie istniejących relacji. Po jego zamknięciu (lipiec 2027) obowiązuje pełna odpowiedzialność z art. 281 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy. Nowelizacja obejmuje też zdalne kontrole, nowe zasady współpracy PIP z ZUS i KAS oraz interpretacje indywidualne. Domyślne warunki zatrudnienia (umowa na czas nieokreślony, pełny etat, minimalne wynagrodzenie) oznaczają, że brak uporządkowanych dowodów nie działa na korzyść pracodawcy.
Czy 12-miesięczny okres przejściowy wystarczy firmom masowo korzystającym z B2B, żeby dostosować modele współpracy?
